NIEBEZPIECZEŃSTWA W SIECI
Obecnie Internet
to monstrualny gigant, który bazuje na rozproszonym systemie rozległej sieci
komputerowej. Obejmuje on swoim zasięgiem dokładnie całą Ziemię. Nie posiada
centralnego ośrodka dyspozycyjnego ani rozbudowanej hierarchii
scentralizowanego zarządzania. Nikt nie kieruje tym gigantem. Nie jest on
niczyją własnością i nikt nie może go zamknąć. Internet powstał, funkcjonuje i
rozwija się, jest dziełem milionów anonimowych ludzi budujących z ogromnym
uporem i poświęceniem jego potęgę. Z technicznego punktu widzenia Internet jest
siecią komputerową składającą się z setek tysięcy komputerów (serwerów)
tworzących coś w rodzaju siatki. Każda wysyłana informacja jest przekazywana
przez poszczególne węzły tej siatki, żeby w końcu trafić do komputera.
Komputery w węzłach można porównać do przekaźników, które otrzymując wiadomość
sprawdzają jej adres i przesyłają ją dalej we właściwym kierunku. Fenomen
Internetu polega na tym, że w zasadzie jedyną rzeczą, jaka została dobrowolnie
zaakceptowana przez użytkowników jest sposób porozumiewania się pomiędzy
poszczególnymi komputerami, czyli tzw. protokół.
Internet stał
się dostępny i bardzo łatwo osiągalny dla przeciętnego człowieka dysponującego
komputerem i linią telefoniczną. Jest to nieprzebrane źródło informacji. Za
jego pośrednictwem można znaleźć pracę, odszukać wiadomości o charakterze
encyklopedycznym, przeczytać książkę, pogrzebać w zasobach bibliotecznych,
dokonać zakupów. W sieci możliwa jest wymiana informacji - usługi sieciowe.
Korzystaniu z
Internetu towarzyszy wiele zagrożeń. W sieci hula bezkarnie stada wirusów i
zakażonych nimi e-maili. Trzeba uważać przy instalowaniu nieznanych programów
oraz przy uruchamianiu programów przesyłanych jako załączniki do e-maili.
Zwłaszcza na dokumenty programów Microsoft Word i Excel, które mogą w sobie
zawierać złośliwe makroinstrukcje. Pod żadnym pozorem nie wolno pozwalać na
uruchamianie makr zawartych w otrzymanych pocztą dokumentach o ile nadawca nie
zapewni nas, że są bezpieczne. Chociaż załącznik może zawierać wirusa, to tekst
e-maila jest całkowicie bezpieczny. Mimo to z powodu przepełnienia sieci
różnymi tekstami chochlikami, lepiej nie otwierać podejrzanej korespondencji.
Nie należy jej także przekazywać innym osobom. To samo dotyczy dziwnych
załączników, które mogą zawierać złośliwe programy, mogące uszkodzić lub
zniszczyć zawarte w komputerze dane.
W Internecie można umieszczać każdy rodzaj informacji w niezwykle łatwy sposób i do tego małym kosztem. Brak jakiejkolwiek kontroli nad rozpowszechnianymi wiadomościami sprawił, że bardzo szybko zaczęła rosnąć liczba stron zawierających treści pornograficzne. Wystarczy wpisać do przeglądarki hasło, które ledwie ociera się o nieprzyzwoitość, by za chwilę mieć przed oczami pornograficzną reklamę. To, co pozostawało kiedyś w sferze chłopięcych fascynacji i wybryków, stało się obecnie najważniejszym źródłem dochodów Sieci. Dorosłemu człowiekowi, świadomemu swojego wyboru, wizyta na stronie erotycznej nie wyrządzi krzywdy, jednak dzieci są potencjalnie narażone na kontakt z demoralizującą pornografią, przed którą nie potrafią się bronić. Należy, więc zwracać większą uwagę na to, co robią w Internecie nasze pociechy. Wystarczy przejrzeć zarejestrowaną w przeglądarce historię odwiedzanych przez nie stron. Gdy stwierdzimy, że dotarły do witryn zawierających pornografię, powinniśmy w przyszłości ściślej kontrolować ich poczynania, instalując np. programy blokujące dostęp do niewłaściwych stron.
Kolejny problem to bezpieczeństwo danych przesyłanych Siecią. Korzystanie intensywne z Sieci w pracy czy w domu, przesyłamy wiele dokumentów w formie elektronicznej. Coraz więcej ważnych i poufnych informacji przechowywanych jest w komputerach podłączonych do Internetu. Często są to dane, których przechwycenie przez elektronicznych włamywaczy może wyrządzić nam dużą krzywdę. Znając jednak podstawowe formy ochrony informacji zgromadzonych w komputerze, możemy je uczynić je równie bezpiecznymi jak te, które trzymamy w sejfach, zapisane na papierze. Najlepszym sposobem uniemożliwienia dostępu osobom nie powołanym do poufnych elektronicznych dokumentów jest szyfrowanie ich za pomocą specjalnego oprogramowania. Kiedy szukamy w Sieci potrzebnych informacji, zazwyczaj zadajemy pytanie wyszukiwarce, która ma indeks znajdujących się w Internecie stron,. Jako odpowiedź dostajemy kilka tysięcy linków, czyli odnośników kierujących nas do witryn poświęconych zagadnieniu, o które pytaliśmy. W tym momencie pojawił się wielki problem oceny wiarygodności i aktualności informacji, jako że w Internecie nie jest dokonywana jakakolwiek selekcja wstępna, np. taka, jaką się robi przy doborze artykułów do gazety. Jednej i ostatecznej oceny dokonuje internauta, który jest zdany zazwyczaj tylko na siebie i swoją wiedzę. Jest to proste w wypadku, gdy dobrze znamy zagadnienie. Gorzej, gdy próbujemy dowiedzieć się czegoś, o sprawie zupełnie dla nas nowej. Jeżeli dane z Internetu mają być podstawą naszej ważnej decyzji lub mamy je przekazać dalej, musimy choćby telefonicznie sprawdzić wiarygodność i aktualność informacji.
Coraz częściej używamy Internetu robienia zakupów w wirtualnych sklepach. Tutaj, podobnie jak w normalnym świecie, zdarzają się nieuczciwi sprzedawcy i naciągacze, na których musimy uważać. Najlepszym sposobem na uniknięcie przykrej niespodzianki, którą może być wykorzystanie naszej karty przez złodzieja, jest dokonanie zakupów w dużych sklepach o ustalonej renomie, przyjmujących zwroty towaru, i płacenie kartą kredytową tylko wtedy, kiedy jest to możliwie bezpieczne połączenie. Warto też posługiwać się kartą kredytową z bardzo małym limitem wydatków.
Internet niesie zagrożenia natury psychologicznej. Wraz z rozpowszechnieniem się Sieci przybywa ludzi, którzy dużą cześć swej działalności przenoszą do przestrzeni wirtualnej. Wydaje się ona bardziej atrakcyjna od zwykłego świata. Internet staje się dla nich jedynym oknem, przez które spoglądają na otaczającą rzeczywistość, miejscem, gdzie poznają ludzi, czy głównym sposobem na znalezienie rozrywki. Takie postępowanie może zachwiać zdolność do utrzymania normalnych reakcji z innymi i spowodować, że coraz trudniej przychodzi odbywanie się bez komputera. Są to objawy uzależnienia od Internetu, które może równie niebezpieczne jak inne nałogi i podlega regularnemu leczeniu odwykowemu. Oczywiście takie i inne przykrości wynikające z korzystania z Sieci są jeszcze rzadkością, ale warto zawczasu zachować rozsądek i ostrożność, aby Internet nie stał się źródłem frustracji i nie zabierał nam czasu przeznaczonego dla rodziny, przyjaciół czy na pracę.